ژاپن چگونه ژاپن شد ؟
استبداد دینی نقطه عطف تحول و توسعه ژاپن برای سیدن به اوج تکنولوژی بود
به قلم : امید قربانی
تجربه ی بشر ، ثابت میکنه که برای رسیدن به موفقیت و رشد , قبل از هر چیزی نیازِ اساسی به بازسازی و بِهسازی همه جانبه ی بسترِ فرهنگی داریم . حتی سیستم های استبدادی هم از این قائده مستثنی نیستن .
بدون اصلاح و بازسازی فرهنگِ عمومی , حتی بهترین مِتُد ها و فرمول های پیشرفت هم با چالش های ریز و درشت مواجه میشن و عقیم و بدون نتیجه میمونن!
کشورِ ژاپن به دلیلِ سرعتِ چشمگیرش در تحولات تکنولوژیکی و اقتصادی , شایسته ی مُداقّه و پایش و تحقیق از سوی اغلب پژوهشگران و جامعه شناسان ایرانی و عیر ایرانی بوده همواره !
ژاپنی که پس از دوره ی انزوا ( دوره دویست ساله ی سکوت و انزوای بین المللی محض معروف به دوره درهای بسته ) و در مدت زمانی کمتر از بیست سال یکی از قدرتمند ترین کشور های جهان شد که هنوزم ادامه داره .
چرایی و چگونگی این رشد برای بسیاری از محققین جالب توجه بوده و مقالات زیادی هم در این رابطه نوشته شده!
ژاپن چگونه ژاپن شد ؟
در میانِ محققین کسانی که اصلاح ساختارِ همه جانبه ی فرهنگ ژاپن رو محقق کردن به مردان میجی معروف هستن . میجی پس از هفتصد سال حکومتگری شوگون ها و اتمامِ دوره ی انزوای همه جانبه ی این کشور در سن 16 سالگی ( 1867 ) امپراتور ژاپن شد .
دوره ای که دنیا با سرعت هرچه تمام تر صنعتی شدن را طی میکرد و ژاپن در این میان همچون کودکی نوزاد و نوپا بود کهحتی توانایی درست ایستادن را هم نداشت.
پس به یک برنامه ی دقیق و زمان بندی شده و چند لایه ی که امتحان خودش را پس داده و بدون هرگونه باگ باشه ، لازم بود تا بتونه ژاپن رو همسطح دیگران کنه .
سن و سال پایین و نوجوان بودن امپراتور میجی همزمان با تلاشِ شوگون ها برای تحت فرمان بردن امپراتور ( تلاشی که 700 سال موفق بوده ) ضرورتِ بازسازی بنیان های ژاپن رو به آگاهان و متعهدانِ اونروز ژاپن , نمایانگر شد .
مردان میجی یا همون کمیته نوسازی ژاپن ، مردانی کمتر از صد نفر اما کارشناس , متعهد , متخصص و کاربلد با مرام و مَنِش سامورایی بودن که در اون روزگار ماموریتی بسیار سخت از طرف امپراطور دریافت کردند برای متحول کردن این کشور!
مردانی که از طرف امپراطور مامور شده بودن تا به اقصی نقاط جهانِ اون روز گسیل راهی بشن و هر اونچه رو که در ملت ها و کشورهای مطرح اون روزگار دیده و آموخته بودند وارد جامعه ی ژاپن کنند .
در واقع شاید بشه گفت که امپراطور میجی یکی از بادرایت ترین و تکنیکی و تاکتیکی ترین روش های حکمرانی اون روزگار رو بکار برد برای برون رفت از اوضاع بسیار آشفته این کشور و گسیل شدن به سوی توسعه و پیشرفت!
مردان میجی در کمتر از 20 سال تونستن ژاپنِ مفلوک و منزوی رو به رده ی 10 قدرت برتر اقتصادی و نظامی اون روز دنیا برسونن .
اولین برنامه ای که این مردان در مسیرِ پیشرفت ژاپن , تدوین و اجرا کردن , بازگرداندنِ هیمنه و جلال و جبروت امپراطوری بود . در واقع مردانِ میجی , با توسل به اهرمِ آموزه های آیینیِ شینتوییسم ، بودیسم و سامورایی , خدا بودن امپراتور رو پس از 700 سال در جامعه ی ژاپن یکبار دیگه زنده کردن .
چون یقین داشتن که همه ی امور اجرایی و فرهنگی و سیاسی و اقتصادی ضرورتا باید حولِ محور یک شخصیت مقدس و لازم الاطاعه شکل بگیره . فردیّت و شخصیت مقدسی که همه گان خودشون رو فدایی او بدونن , بدونِ هیچگونه چون و چرا !
در واقع مردان میجی با یک برنامه ی دقیق موفق شدن تا تمام مردمِ ژاپن رو کاملا یکدست و یکراستا و متحد الهدف کنن . کمیته نوسازی ژاپن موفق شد از مردم صد ها جزیره که ساکنان بعضی از این جزایر در زمان شروع امپراطوری میجی به زندگی بَدَوی و آدمخواری روی آورده بودن ، ملتی یکدست و همگن بسازه که برای رضایت امپراطور حاضر به هرگونه فداکاری و ایثار بودن !
نویسنده : امید قربانی
دانش آموخته جامعه شناسی سیاسی/ پژوهشگر حوزه اجتماعی / مدیر پایگاه اطلاع رسانی توسعه روستایی ایران/ کارشناس و تحلیلگر اقتصاد کشاورزی و دامپروری / مدیر عامل گروه مهندسی توسعه دامپروری اندیشه مهر
