دامپروری معیشتی در هندوستان
با دو راس گاو امپراطور تولید شیر جهان شدند
به قلم : امید قرباني
بدون شک دو مقوله ی سود و درآمد برای دامداران و سلامت و بهداشت غذایی برای جامعه ، جزو اصلی ترین دغدغه از نظر تولید ، فروش و مصرف شیر و لبنیات در ایران و صد البته در جهان است . بر همین اصل و اساس میباشد که صنعت لبنیات هندوستان را مورد پایش قرار دادیم :
کشور هند در حال حاضر بزرگترین تولید کننده ی شیر در جهان است . و این امپراطوری بلامنازع در حالی ست که تا همین سه چهار دهه پیش هندوستان جزو فقیر ترین کشور ها از نظر تولید شیر به شمار می آمد .

در صنعت دامپروری هند ، هم تعاونی های دولتی حضور دارند و هم بخش شرکت ها و تعاونی های خصوصی فعالیت دارند . به دلیل عدم موفقیت تعاونی های دولتی که بیشترین سهم را در تولید شیر و تجارت لبنیات در هند داشتند از سال 2000 مدل دیگری بر مبنای توسعه ی اقتصاد روستایی آغاز به کار کرد .
بر اساس این برنامه ، در حال حاضر دامداران روستایی 60 درصد از گاو و گاومیش های شیروار هند را در اختیار دارند و به طور متوسط 75 درصد خانوارهای روستایی بین 2 تا 4 راس دام پرورش میدهند .

به طور متوسط میلیون ها گله ی روستایی بین 5 تا 7 لیتر در روز تولید شیر دارند . لبنیات سنتی ، بدون شک یکی از عوامل اصلی موفقیت توسعه ی دامپروری و تولید شیر این کشور بوده است .
لبنیات صنعتی کمترین تقاضای مصرف شیر و لبنیات در هند را دارد به دلیل افزودنی ها و طعم غیر طبیعی و اینکه تازه نیستند و ارزش غذایی کمتری دارند .
سهم لبنیات سنتی از خرید و توزیع شیر خام هندوستان 85 درصد و سهم شرکت های لبنی صنعتی فقط 15 درصد است .

موفقیت امروز صنعت دام و لبنیات کشور هندوستان مرهون فدراسیون دام و لبنیات این کشور است که صدها هزار واحد لبنیات سنتی را همراه و همگام با دامداران در سراسر کشور کرده است .
در حال حاضر 14 فدراسیون در هند فعالیت دارند اما شرکت های لبنی صنعتی به دلیل تعارض منافع کمترین همکاری با این فدراسیون ها را دارند .
و آخرین واقعیت : ساختار تعاونی های دولتی و شرکت های لبنی صنعتی یک طرح شکست خورد در هندوستان است که با کنار گذاشتن آن و تغییر رویکرد به دامپروری روستایی توانسته اند امپراطور تولید شیر در جهان شوند .
اگر بخواهیم در تمام جهان شبیه ترین کشور به ایران را در حوزه صنعت دامپروری و لبنیات نام ببریم ، همین هندوستان خواهد بود . مسیری که هندی ها در حوزه دامپروری پیمودند درست راه ممکن بود . درست برعکس آنچه که امروز وزارت جهاد کشاورزی ما میرود و در پی نابودی دامپروری روستایی ایران است !٫
نویسنده : مهندس امید قربانی
کارشناس دامپروری و تحلیلگر اقتصاد کشاورزی/ مدیر عامل گروه مهندسی توسعه دامپروری اندیشه مهر ( شرکت تیدام ) / مدیر گروه تخصصی صنعت دامپروری ایران در تلگرام



