روستای من دهنه سر سفید رود
روستایی با پتانسیل توسعه گردشگر محور
به قلم : امید قربانی
گیلان سرزمینی کهن و شاید باستانی ترین قطعه در جغرافیای ایران است که تاریخ و پیشینه آن به قبل از مهاجرت اقوام آریایی به فلات ایران برمیگردد. گیلان زادگاه و خواستگاه اقوام تپورستانی است.
استان گیلان در جنوب دریاچه کاسپین ( دریاچه خزر ) واقع شده و خط ساحلی این استان با بزرگترین دریاچه جهان بیش از هشتصد کیلومتر میباشد. سواحلی که از شهرستان آستارا تا شهرستان کلاچای را شامل میشود.
و دهنه سر سفید رود ( dahnesar sefidrood ) یکی از روستاهای همین استان گیلان است که در بخش ساحلی این جلگه سر سبز و هیرکانی قرار دارد. روستایی که در تقسیمات جغرافیایی جزو توابع شهرستان آستانه اشرفیه قلمداد میگردد.
از منظر توسعه پایدار درباره دهنه سر سفیدرود و توانمندی هایش میتوان گفت که متاسفانه این روستا با وجود دارا بودن چندین پتانسیل بالقوه صنعتی، کشاورزی، آبزی پروری، گردشگری و بوم گردی اما مع الاسف تاکنون هیچکدام از این فرصت های طلایی مورد بهره برداری قرار نگرفته است!
موقعیت ویژه ساحلی این روستا، قرار گیری و دسترسی آسان به سه شهرستان لنگرود و لاهیجان و آستانه اشرفیه ، وجود یکی از قدیمی ترین مراکز شیلات در این روستا ، وجود رودخانه ای پر آب ، تالاب و آب بندان بزرگ و بالاخره دارا بودن بزرگترین سد لاستیکی استان ، بخشی از پتانسیل های دهنه سر سفیدرود است که اگر طرح های اقتصادی و تجاری و گردشگری مناسبی برایشان ارائه گردد به راحتی میتواند این روستا را تبدیل به قطب اقتصادی و تجاری شرق گیلان کند.
اگر موقعیت های توریستی دهنه سر سفیدرود فعال سازی شوند با جذب هزاران مسافر و گردشگر داخلی و خارجی و ایجاد یک اکوسیستم درآمد سازی و شغل آفرینی گسترده ، گام ارزشمند و مهمی برای توسعه پایدار آن برداشته خواهد شد . اما شوربختانه تمامی این ظرفیت ها همچنان ناشناخته باقی مانده و هیچگونه بهره برداری از آنها نشده است .
روستای من دهنه سر سفیدرود
از نظر تقسیمات شهری ، دهنه سر سفید رود از توابع شهرستان آستانه اشرفیه و دهستان دهکا محسوب میگردد. به عبارتی دیگر ، دهنه سر آخرین روستای شرقی شهرستان آستانه اشرفیه بوده و همجوار با روستای جیرباغ میباشد که آخرین روستای غربی شهرستان لاهیجان است.
شاید این ذهنیت برای مخاطب بوجود بیاید عدم استفاده از پتانسیل های فوق الذکر به این دلیل باشد که شاید اهالی روستا نیازی به چنین طرح ها و برنامه ریزی هایی ندارند و یا شاید برخی محدودیت های سیاستی در این رابطه وجود دارد و…
که شایسته است اینگونه پاسخ داده شود : علاوه بر پتانسیل های طبیعی که در پاراگراف های بالا بدانها اشاره شد ، دهنه سر سفید رود از حیث دارا بودن منابع نخبگانی و نیروهای تحصیلکرده و خلاق و مستعد انسانی نیز نه تنها کمبود ندارد بلکه کاملاً غنی میباشد .
مضافاً اینکه جمعیت قابل توجهی نیز داشته و از آن دست روستا های کم خوانوار و کم جمعیتی نیست که برنامه ریزی های کوتاه و بلند برایشان توجیه اقتصادی ندارد. اگرچه آمار دقیقی در این رابطه وجود ندارد اما میتوان این ادعا را هم مطرح کرد که دهنه سر سفیدرود در شرق استان گیلان بیشترین جمعیت مهاجر به شهر ها را داشته است!
روستای من دهنه سر سفیدرود
چرایی و دلایل نامگذاری شهر ها و روستا ها عمومأ جزو پرسش های همیشگی کسانی ست که برای اولین بار قدم به یک شهر یا روستا میگذارند . طبیعتاً دهنه سر سفیدرود هم از این قاعده مستثنی نیست و نام گذاری این روستا به دهنه سر سفیدرود باید دلیل و علتی داشته باشد .
در رابطه با نام گذاری این روستا به دهنه سر سفید رود گمانه های متعددی از سوی تعدادی از ریش سفیدان و اهالی قدیمی آن عنوان شده که مهمترین آنها این دلیل است : به دلیل قرار گرفتن روستا در منتهی الیه مسیر رودخانه سفید رود که دهانه ی ورودی به دریای خزر میباشد این قریه را به نام دهنه سر سفید رود نام گذاری کرده اند .
بر اساس آخرین سر شماری و آمار های صورت گرفته ( از طریق داده های دهیاری روستا / جناب آقای مهندس جابر جهاندیده ) تعداد نفوس ساکن در این محل ۶۳۸ نفر میباشد. لازم به ذکر اینکه هیچکدام از صد ها دهنه سری مهاجر به شهر های بزرگ و کوچک کشور در این سرشماری لحاظ نشده است .
البته بر اساس همین داده ها و مقایسه و تحلیل جمعیتی آن با داده های جمعیتی دوره های گذشته به راحتی میتوان فرایند پیرسالی ، شیب ملایم کاهش جمعیت و شیب تند مهاجرت به کلان شهر ها را در دهنه سر سفید رود مشاهده کرد .
دهنه سر سفید رود از قدیم الایام به دلیل دارا بودن یکی از مجهز ترین مراکز شیلات گیلان و اسکله های شخصی صیادان آزاد از مراکز مهم و اصلی صید انواع آبزیان دریای خزر از جمله ماهی سفید ، اوزون برون ( ماهی خاویاری ) ، چالباش ، بلگا و سترا بود .
متاسفانه امروزه به دلیل سیاست گذاری های نادرست در وزارت جهاد کشاورزی شیلات بزرگ دهنه سر و صیادی آزاد هر دو به تعطیلی مطلق رسیده اند و دیگر هیچ خبری از آن شور و حرارت صید و ماهیگیری نیست
همچنین میتوان این روستا را تولید کننده مرغوب ترین و با کیفیت ترین برنج در استان گیلان و شهرستان آستانه اشرفیه قلمداد کرد . برخی از انواع برنج های تولید شده در این روستا عبارتند از: صدری، حسن سرایی و هاشمی!
در ویکی پدیا درباره پیشینه روستای دهنه سر سفید رود اینگونه نوشته شده است : تا پیش از اینکه سد منجیل روی رودخانه خروشان سپیدرود احداث شود ، مسیر اصلی این رودخانه برای آرام گرفتن در آغوش دریای خزر ( دریای کاسپین ) همین محل بوده است . این روستا توسط روس ها بنیانگذاری شده و بعد از دهکا دومین روستای منطقه آستانه اشرفیه بوده و دارای شیلات ، اسکله رودخانه ای صیادان ، بندر گاه ، پاسگاه انتظامی و حمام عمومی و اولین کارخانه برنجکوبی پیشرفته بوده است .
بعد از آنکه سد منجیل احداث شد ( حدوداً ۴۵ سال پیش ) دهانه اصلی رودخانه سفیدرود نیز به سمت بندر کیاشهر ( بندر فرحناز / زمان پهلوی ) تغییر مسیر پیدا کرد . بدین جهت بود که این روستا نه تنها به توسعه و پیشرفت و بهبود شرایط زیستی و اشتغال نرسید بلکه به گفته بزرگان چیزی نزدیک به ۱۵ کیلومتر مربع از مساحت روستا با پیشروی و بالا آمدن سطح آب دریا به صورت کامل از بین رفت و برای همیشه در دل دریای خزر جای گرفت .
