قبل از هرچیز لازم هست که یک تعریف ساده اما دقیق از مفهوم ( طبقه ی خاکسری ) داشته باشیم : طبقه خاکستری یعنی مردمی که نه هستن نه نیستن . یا اگه بخوایم شفاف تر بگیم : طبقه خاکستری یعنی مردمی که هم هستن هم نیستن !
به عبارتی ساده تر : طبقه خاکستری گروهی از جامعه هستن که برای نیاز سیاسی حکمرانی ( مشروعیت ساختار ) لازم هست که وجود داشته باشن اما برای بودجه نویسی و جایی که نیاز به هزینه کردن هست ، لازمه که نباشن و وجودشون باید انکار بشه .
به طبقه خاکستری ، اصطلاحا( احمق اجتماعی ) و ( گوسفند سیاسی ) هم گفته میشه و تقریبا در تمام جوامع بشری شاهد ظهور و بروز طبقه خاکستری هستیم حتی در همین ایران خودمون .
طبقه بندی جوامع توسط متخصصان حوزه جامعه شناسی تا همین چند سال پیش عمدتا بر اساس شاخص ثروت و ابزار بود . اما اخیرا یک شاخص بسیار مهم و زیربنایی دیگه هم به اون دو تا اضافه شده . ( توانایی بازتاب ) جدید ترین شاخص در مورد ارزیابی و طبقه بندی جوامع هست که مورد توجه متخصصین قرار گرفته .
عدم توانایی بازتابی یعنی چی : یعنی گروه هایی از جامعه که قدرت جلب توجه و شناساندن خودشون و مشکلات خودشون رو به سایر گروه های جامعه ندارن . این گروه در طبقه گوسفند سیاسی و احمق اجتماعی قرار داده میشه .
در حال حاضر درصد بزرگی از جوامع رو این طبقه شکل داده . گوسفند سیاسی لزوما به معنای آدم بیسواد ، بیتفاوت و بیخیال نیست بلکه شاخص اصلی نداشتن پایگاه رسانه ای ( بیصدایی و بی تصویری ) عنوان شده . احمق اجتماعی ممکنه تحصیلکرده و دردمند باشه اما اگه نتونه وضعیت وخیم و بحرانی خودش رو صریح و شفاف ارائه کنه و نتونه به سایر طبقات اجتماعی نشون بده ، گوسفند سیاسی تلقی میشه .
احمق جتماعی محبوب ترین طبقه در سیستم های غیر دموکراتیک و فساد آفرین هست . چراکه در زمانِ قبض و سقوط اقتصادی ( نیاز مالی دولت ها ) به راحتی استثمار میشن و در زمان بسط مشروعیت ( نیاز به حضور سیاسی ) به راحتی استحمار میشن .
کافیه تا اتمسفرِ عوام فریبانه ی رسانه های رسمی حکمرانی کمی تقلیب بشه تا همه ی افراد این گروه سردرگم رو مطیع خودش کنه . درست مانند گوسفند های گرسنه ای که در پی اندکی علوفه به راحتی مطیع چوپان میشن .
حفظ این پرولتاریا به عنوان بردگان اقتصادی و حُمَقای سیاسی برای طبقه بورژوا ، جزو ضرورت های غیر قابل اغماض هست به ویژه امروزه که سیستم ها زیر ذره بین پایش های بین المللی و فشار سازمان های جهانی هستن .
تنها راه خروج از گوسفند شدگی ، استعمال قدرتمندانه و گسترده از ابزار رسانه ست . گروه هایی که رسانه سازی دارن یا از رسانه های موجود استفاده مطلوب میکنن برای نمایاندنِ مطالبات ، به سرعت از این طبقه خارج شده و بهبود وضعیت پیدا میکنن .
فیلترینگ ، طرح صیانت و کاهش پهنای اینترنت در موضوعِ رسانه های اجتماعی ( فضای مجازی ) که بارها از زبان برخی چهره های سیاسی گفته شده ریشه ای عمیق در همین مسئله داره !
کلام آخر : اگر نخواهیم یا نتوانیم از ابزار های رسانه ای موجود به نحو مطلوب و مؤثر در شناساندن خودمان ، توانایی ها ، قدرتمندی ، کاستی های تحمیلی ، قبض های معیشتی و مطالبات بحرانی بهره ببریم بدون شک گوسفند سیاسی و احمق اجتماعی باقي خواهیم ماند …
نویسنده : امید قربانی
دانش آموخته جامعه شناسی سیاسی / کارشناس دامپروری و تحلیلگر اقتصاد کشاورزی / مدیر عامل گروه مهندسی توسعه دامپروری اندیشه مهر
