اینکه به دلیل سرانه بسیار نازل و پایین مصرف کنونی شیر ، در آینده ی نزدیک هزینه های بسیار هنگفتی از منابع ملی را باید در بخش های درمانی و اجتماعی متحمل شویم ، شکی نیست .
بنابراین ارتقای سطح مصرف شیر و لبنیات در جامعه ایرانی دیگر یک موضوع تَفَنّنی و دلبخواهی و درجه ی چندمی نیست که بخواهیم صرفاً برای آن یک مقاله بنویسیم و رد شویم ، بلکه یک ضرورت اورژانسی و بسیار مهم است .
در حال حاضر ، یکی از موانع اصلیِ عدم مصرف شیر در بین مردم ایران ، خودِ همغ شرکت های لبنی صنعتی یا کارخانه های صنعتی لبنیات هستند .
اول به این دلیل که در رابطه با قیمت شیر و انواع مشتقات لبنی ، تابع هیچ گونه قاعده و قانون و بخشنامه از سوی هیچ مرجع نظارتی و قضایی نیستند .
که اثبات این مدعا چندان سخت نیست و مدارک متعددی برای آن وجود دارد . اینکه بارها و بارها شاهد گران فروشی برخی از این شرکت ها علی رغم جریمه های مکرر بوده ایم ، فقط یکی از مدارک علمی موجود است .
دوم به این دلیل که ، بسیاری از مردم ایران به دلیل عدم اعتماد به محصولات لبنی صنعتی و گزارش های زیادی که درباره ی عدم کیفیت و طعم و ارزش غذایی آنها در سالهای اخیر منتشر شده است ، از مصرف شیر و لبنیات محروم مانده اند .
و سوم به این دلیل که محدودیت های ناشی از تحریم بین المللی ایران باعث افزایش قیمت مواد اولیه بسته بندی شده است که طبیعتا روی افزایش قیمت تمام شده ی محصول نهایی تاثیر مهمی دارد . بسته بندی هایی که بیشتر جنبه ی لوکس کنندگی دارند تا محافظت از مواد غذایی و لبنی .
هر سه مورد فوق الذکر مجموعا یکی از عوامل اصلی کاهش سرانه ی مصرف شیر و لبنیات در میان مردم ایران است که نیاز به تجدید نظر اساسی در رابطه با آن از سوی متولیان و مسئولان غذایی و بهداشتی کشور کاملآ حس میشود .
فلذا ضرورت دارد تا در سیاستِ غذایی و بهداشتی و اقتصادی علاوه بر متولیان و مسئولان ، ما مردم نیز تجدید نظر اساسی در سهم شرکت های لبنی صنعتی از بازار مصرف لبنیات ایران ، داشته باشیم .
این تقلیل سهم با پشتیبانی جِدی از بخش لبنیات سنتی و ارائه ی مجوزهای خام فروشی و خرده فروشی شیر در تمامی استان ها و شهر ها به راحتی امکان پذیر است .
لازم به ذکر است که طبق مصوبه ی سال ۹۲ وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران ، خام فروشی شیر توسط لبنیات سنتی و واحد های دامپروری ، تحت نظارت سازمان دامپزشکی کشور ، مجاز اعلام شده و نتایج طرح های پایلوت نیز مطلوب گزارش شده بود اما با دخالت و لابی گری شرکت های لبنی صنعتی از اجرای این مصوبه ممانعت به عمل آمد .
لبنیات سنتی پتانسیل مناسبی را در جهت ایجاد ارزان فروشی شیر و لبنیات ، جذب اعتماد عمومی مردم نسبت به شیر ، توسعه سرانه مصرف و عرضه لبنیات باکیفیت دارد .
همان گونه که در سال های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ تا همین الان شاهد افزایش خرده فروشی و خام فروشی شیر خام حتی در کشور های توسعه یافته ی اروپایی و آمریکایی هستیم .
کاهش سهم لبنیات صنعتی از بازار مصرف ایرانیان و ترویج لبنیات سنتی و خرده فروشی ، هم به جهت افزایش سرانه ی مصرف شیر و هم به جهت تامین منافع دامداران سراسر کشور ، بسیار ضروری ست .
نویسنده : مهندس امید قربانی
کارشناس دامپروری و تحلیلگر اقتصاد کشاورزی / مدیر عامل گروه مهندسی توسعه دامپروری اندیشه مهر / مدیر گروه تخصصی صنعت دامپروری ایران در تلگرام
