ابهام در صادرات دام زنده
بخشنامه های خلق الساعه وزارت جهاد کشاورزی هم صنعت دامپروری و هم امنیت غذایی کشور را در خطر قرار میدهد .
به قلم : امید قربانی
صادرات دام در پرده ابهام قرار گرفته و شایعات مختلفی در این رابطه وجود دارد . دامداران شديدا به صادر نشدن دام اعتراض دارند .
مردم نیز به گران شدن هفتگی گوشت قرمز به خاطر خبر های مرتبط با صادر شدت دام زنده اعتراض دارند .
کنترل ارگونومیکی
تنها راه خروج از این ابهام و تشتت و تشویش خاطر دامداران و مردم کنترل ارگونومیکی بازار گوشت و دام زنده میباشد .
چرا باوجود توقف صادرات دام زنده ، قیمت گوشت قرمز همچنان سیر صعودی دارد ؟
قیمت گوشت در حالی روند صعودی خود را حفظ کرده که هم باعث نگرانی مردم و جامعه شده و هم تولید کنندگان و دامداران همچنان معترض عدم توازن هزینه و سود هستند .
به گزارش امنیت کشاورزی ایران ( اکا ) قیمت گوشت قرمز با همان شیب شدید در حال افزایشی شدن در اکثر مراکز عرضه ست .
در برخی از نقاط تهران تا هشتصد هزار تومان هم گران تر شدن گوشت قرمز گزارش شده است .
برخی از فروشندگان گوشت و قصابان علت این مسئله را در صادرات دام زنده میدانند .
دامداران اما معتقدند که نرخ صعودی ارتباطی با صادرات دام زنده ندارد چراکه فرایند صادرات متوقف شده است .
از آنجایی که هر دو گروه مستقیما ذینفع این کالا هستند طبیعی ست که علت شناسی دقیقی باید ارائه گردد .
از طرفی عدم شفافیت دولت در مسئله صادر شدن یا نشدن دام در شکل گرفتن ابهام ها و بلاتکلیفی ها دامن زده . از طرفی دیگر تشکل ها و اتحادیه های صنفی مربوطه هم که تعدادشان کم نیست تلاش میکنند ماهی خود را از این آشفتگی و ابهام صید کنند .
پس نگرانی مردم در این مورد بی دلیل نیست چراکه میتواند شکل جدی تر به خود گرفته و غیر قابل مهار شود .
برای مشخص کردن دقیق مسئله نباید از آخر به اول حرکت کنیم بلکه از همان نقطه شکل گیری باید شروع کنیم به تحلیل و باز کردن گره که بنده اسمش را مدل ارگونومی تحلیل بازار گوشت قرمز گذاشته ام .
اولین مسئله ای که باید مشخص گردد این است که ببینیم کالایی مثل گوشت چند ضلع موثر دارد و هرکدام چقدر سود یا زیان دارند در صادر شدن یا نشدن دام .
شش ضلع موثر و اصلی در این فرایند وجود دارد :
۱: تولید کننده یعنی دامدار
۲: وارد کننده گوشت قرمز
۳: صادر کننده دام زنده
۴: دولت و وزارت جهاد کشاورزی
۵: مردم که مصرف کننده هستند
۶: و بالاخره تشکل های صنفی صنعت دام
قطعا سود و زیان این ۶ ضلع در رابطه با گوشت قرمز یکسان نیست و همچنین قدرت اعمال اثر این اضلاع شش گانه هم برابر نیست .
حالا ببینیم چه پارامتر هایی باعث بیشتر شدن نابرابری ها و اختلاف سهم ها میشود؟
یک اینکه واردات گوشت ممنوعیت ندارد و تقریبا محدودیتش هم بسیار شکننده ست به دلیل عدم نگاه تخصصی و درست بدان در زمان قانون گذاری .
دوم اینکه هیچ پروتکل مشخصی تدوین نشده باوجود نص صریح قانون در رابطه با صادرات دام و قانون شورای قیمت گذاری ولی هیچکس نمیداند که مکانیسم صادرات دام چگونه است .
اگر این پروتکل وجود داشت میشد به راحتی مسئله را مشخص کرد .
سوم همان واریانس شدید سود و زیان بین اضلاع هست . وارد کننده گوشت تمام منفعتش در وارد کردن است اما دامدار منفعتش در صادرات مطلق دام و عدم واردات مطلق .
چهارم وضعیت کنونی اقتصاد و جیب دولت آقای رئیسی که امکان انعطاف را از سیستم تنطیم بازار گرفته است .
خزانه ی خالی و بودجه ی عمومی بسیار سنگین باعث شده که دولت هم گوشت را به عنوان کالای پول ساز نگاه کند و دامدار را هم به چشم فرزند خوانده ی زیاده خور .
پس در این دعوا دولت خیلی رمانتیک به سمت نامرئی شدن در اثرگذاری تولید و مصرف میرود .
چرا دولت میخواهد نامرئی شود ؟ چون گوشت و دام زنده دائم در حال تعویض سود و زیان هستند .
این را من همینجا باید عرض کنم که خیلی از مردم فکر میکنند دولت چون تخصص لازمه را در مدیریت ندارد لذا دچار گیجی و سردرگمی شده و نمیتواند ساماندهی کند جریان گوشت قرمز و صادرات دام زنده را .
در صورتی که اینطور نیست و دولت بسیار زیرکانه و هوشمندانه تر از آن چیزی که مردم بتوانند متوجه شوند دارد از این دریای گل آلود نهنگ خودش را صید میکند بدون هیچ اثری .
پنجمین علت هم این است که تا حالا همه ی اون اضلاع دور یک میز ننشسته اند تا باهم به حل مسئله فکر کنند .
در این حالت میشود با تسهیم مناسب و یا تغییر الگوی سود به یک تفاهم خیلی عالی و بدون نقص رسید .
مثلا اینکه وارد کننده به جای منتفع شدن از واردات گوشت قرمز یک امتیاز جایگزین در همان سطح دریافت کند .
وارد کننده میتواند صادرات گوشت را انجام دهد . ممکن است مثل همیشه دولت با شانتاژ رسانه و جعل خبر مردم را همراه خودش کند در اعتراض که همانجا با اعداد و ارقام و آمار ثابت میکنیم که اصلا جای نگرانی نیست چون مازاد دام خلائ را پر میکند .
نویسنده : مهندس امید قربانی
کارشناس و تحلیلگر اقتصاد کشاورزی و دامپروری
مدیر عامل شرکت توسعه دامپروری اندیشه مهر
مدیر گروه تخصصی صنعت دام ایران در تلگرام
پویش ملی نجات صنعت دامپروری ایران
همکاران ما در پایگاه اطلاع رسانی پاترا
لینک گروه تخصصی صنعت دام ایران در تلگرام
لینک پایگاه اطلاع رسانی پاترا در ایتا