بحران سنبل آبی در رودخانه وگارود

بحران سنبل آبی در رودخانه وگارود 

مطالبه جدی از مسئولان برای اقدامی فوری و موثر 

مدت زیادی ست که از سوی مردم ، کنشگران محیط زیست و رسانه ها مسئله سنبل آبی رودخانه وگارود مطرح میشود و بدون تردید نگاه همگان به سمت متولیان و مسئولان این امر است تا چاره ای بیاندیشند و برنامه ای اصولی ، کارآمد و دقیق برای نجات این رودخانه ارائه داده و اجرا کنند .

رسیدگی و حل این چالش بسیار مهم و جدی نیاز به فعالیت فیزیکی و کار عملیاتی دارد ‌. تهیه آمار ، جمع آوری داده ، برگزاری همایش ، نسشت متولیان و… راه حل نیست. مدیران قبلی و فعلی سازمان های مرتبط با موضوع مانند محیط زیست و امور آب با ترک فعل و عدم انجام وظیفه ای که داشتند باعث بروز مجدد این بحران شده اند .

نماینده محترم شهرستان آستانه اشرفیه و نیز مسئولان امنیتی و نظارتی و قضایی شهرستان لطفاً به این مسئله نگاه ویژه داشته باشید و با ارگان هایی که ترک فعل داشته اند برخورد جدی نمایید . 

این مسئله جزو خواسته ها ، مطالبات و دغدغه های بحق مردم روستا های دستک ، گیلده ، لوخ ، محسن آباد سلیم چاف و سایر روستاهای درگیر با پدیده بحران ساز سنبل آبی میباشد!

تهدید جدی برای اکوسیستم آبی گیلان 

تقریباً از هشت سال پیش تا امروز همزمان با رشد بسیار سریع سنبل آبی در پهنه های آبی و تالاب ها و رودخانه های گیلان و بلند شدن صدای اعتراض کشاورزان و کنشگران محیط زیست ، جلساتی در ارتباط با سنبل آبی از سوی برخی مسئولان گرفته شده و در مورد خطر ها و معضلات اين گياه هشدار هایی هم داده شده است اما اقدام موثری که بتواند این بحران‌ را به صورت ریشه ای حل کند انجام نگرفته است . به دلیل همین سهل انگاری ها و جدی نگرفتن بحران است که همچنان با این پدیده شوم دست به گریبان هستیم .

گیاه سنبل‌ آبی یا آرکید آبی که امروزه به از آن به نام « قاتل تالاب ها » یاد میشود با ویژگی تهاجمی بسیار بالایی که دارد برای اکوسیستم آبی ، محیط زیست و تالاب های استان گیلان یک تهدید و بحران کاملاً جدی محسوب میگردد!

مبارزه ریشه ای با این پدیده و جمع‌ آوری گیاه سنبل‌ آبی از تالاب ها و رودخانه های آلوده به آن نیازمند یک کار عملیاتی مستمر است نه اینکه به صورت مقطعی و محدود انجام شود . اقدامات مداوم در راستای جمع آوری این گیاه مزاحم تا حدود بسیار زیادی میتواند شرایط محیط زیستی پهنه های آبی گیلان را بهبود بخشیده و در کنترل آن موثر باشد .

سنبل آبی گیاهی ست که زیست ، رشد و تکثیر آن مستقیماً به آب وابستگی دارد . ویژگی دیگر این گیاه ، شناور بودن آن روی سطح آب است . اگرچه کارشناسان سنبل آبی را جزو گیاهان بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی مانند آمازون معرفی کرده اند اما به هر حال چند سالی ست که میهمان ناخوانده و مزاحم پهنه های آبی گیلان شده است.

ارکیده آبی در بوم زیست خود رفتاری آرام دارد اما در پهنه های خارج از محدوده بومی خود رفتاری شدیداً تهاجمی و مخرب دارد . سنبل آبی این توانایی را دارد که تا ارتفاع یک متر بالاتر از سطح آب هم رشد کند. 

سنبل آبی ( water Hyacinth ) جزو گونه های مهاجمی ست که قدرت رشد و تکثیر بسیار سریعی در آبگیر ها و تالاب ها دارد به ویژه در تالاب های گیلان که سنبل آبی با شرایط اقلیمی آن سازگاری بالایی پیدا کرده است . 

ارکیده آبی علاوه بر نکته فوق این توانایی را دارد که مقادیر بسیار زیادی از اکسیژن موجود در آب را مصرف کرده و آبگیر ها را عاری از اکسیژن کند . بدین دلیل است که این گیاه یک تهدید جدی برای تنوع زیستی قلمداد میگردد .

قدرت و شدت تهاجم سنبل آبی به گونه ای ست که وقتی به جان تالاب‌ ها و آبگیر ها می‌ افتد با مصرف کردن اکسیژن موجود در آب فرصت بقا و حیات را از سایر ارگانیسم ها و موجودات زنده موجود در اکوسیستم آب میگیرد. 

معضل سنبل آبی به همین جا ختم نمیشود بلکه این‌ گونه ی گیاهی مزاحم در اتلاف و هدر رفت آب تالاب ها نیز سهم قابل توجهی دارد . سنبل آبی به‌ دلیل شدت بالای تبخیر و تعریق گسترده ، فرایند کم شدن آب را تا ۱۳ برابر افزایش میدهد. به همین جهت است که سنبل آبی را به قاتل مرداب‌ ها نیز نامیده اند و اساساً گیاه سنبل آبی جزو ده علف هرز مهاجم دنیا ثبت شده است .

جمع آوری ، کنترل و نابودی سنبل آبی در حال حاضر به دو روش مکانیکی و بیولوژیکی انجام میگردد که برای آبگیر های استان گیلان عموماً از طریق جمع آوری مکانیکی صورت میگیرد .

نهایتا با تمام آنچه که طی این چند سال برای مبارزه و کنترل سنبل آبی گفته شده به خوبی مشخص است که اقدام موثری از سوی مسئولان مربوطه صورت نگرفته است لذا مردم و اهالی روستاهای مرتبط با رودخانه وگارود حق دارند که مطالبه خود را به صورت کاملاً جدی و عمومی مطرح نمایند .

لذا ضرورت دارد که مسئولان و متولیان مربوطه ضمن توجه به دغدغه و مطالبه مردم روستاهای مربوطه ، هرچه زودتر نسبت به ارائه راهکارهای موثر و عملیاتی کردن آن راهکارها اقدام نمایند . 

نویسنده : امید قربانی 

پایگاه اطلاع رسانی توسعه روستایی ایران 

جناب استاندار فعالان فرهنگی گیلان را دریابید

از پره صیادی تا تعاونی نیلوفر آبی دهنه سر

هجوم دوباره سنبل آبی به رودخانه وگارود 

این صرفاً یک لباس زیبا و رنگارنگ نیست