لبنیات سنتی یا لبنیات صنعتی ؟
کدام یک در توسعه صنعت دامپروری و سلامت جامعه سهم بیشتری دارد ؟
به قلم : امید قربانی
در این مقاله میخواهم به بررسی این موضوع بپردازم که هم از نظر توسعه زیر ساخت های صنعت دامپروری ایران و هم از نظر بهبود فرآیند سلامت غذایی لبنی کدام یک از دو مقوله زیر سهم بیشتری دارد؟
لبنـیات سنـــتی
لبنـیات صنعــتی
برای حل این چالش و پی بردن به پاسخ ، موفق ترین الگوریتم دامپروری و لبنی در جهان را شاهد و گواه گرفتم تا این مقاله جنبه علمی داشته باشد.
بدون شک دو مقوله ی سودآوری برای دامداران و سلامت برای جامعه جزو اصلی ترین دغدغه از نظر تولید ، فروش و مصرف شیر و لبنیات در ایران است .
همانگونه که در سایر کشورها و جوامع نیز این دو مولفه جزو اصلی ترین دغدغه هست .
بر همین اساس صنعت لبنیات هندوستان را مورد پایش قرار دادیم:
هند در حال حاضر بزرگترین تولید کننده ی شیر در دنیاست .
در صنعت دامپروری هند هم تعاونی های دولتی و هم بخش خصوصی فعالیت دارند .
به دلیل عدم موفقیت تعاونی های دولتی از سال 2000 مدل دیگری بر مبنای توسعه ی اقتصاد روستایی آغاز به کار کرد .
بر اساس این برنامه در حال حاضر دامداران روستایی 60 درصد از گاو و گاومیش های شیروار هند را در اختیار دارند و به طور متوسط 75 درصد خانوار های روستایی بین 2 تا 4 راس دام پرورش میدهند .
به طور متوسط میلیون ها گله ی روستایی بین 5 تا 7 لیتر در روز تولید شیر دارند .
لبنیات سنتی بدون شک یکی از عوامل اصلی موفقیت توسعه ی دامپروری و تولید شیر این کشور بوده است .
لبنیات صنعتی کمترین تقاضای مصرف شیر و لبنیات در هند را دارد به دلیل افزودنی ها و طعم غیر طبیعی و اینکه تازه نیستند و ارزش غذایی کمتری دارند .
سهم لبنیات سنتی از خرید و توزیع شیر خام در هندوستان 85 درصد و سهم شرکت های لبنی صنعتی فقط 15 درصد است .
موفقیت امروز صنعت دام و لبنیات کشور هندوستان مرهون فدراسیون دام و لبنیات این کشور است که صدها هزار واحد لبنیات سنتی را همراه و همگام با دامداران در سراسر کشور کرده است .
در حال حاضر 14 فدراسیون در هند فعالیت دارند اما شرکت های لبنی صنعتی به دلیل تعارض منافع کمترین همکاری با این فدراسیون ها را دارند .
و آخرین واقعیت اینکه : ساختار تعاونی های دولتی و شرکت های لبنی صنعتی یک طرح شکست خورد در هندوستان است .
به طور کلی میتوان اینگونه گفت که : رویکرد و توسعه لبنیات صنعتی در اغلب کشور های توسعه یافته موضوعی منسوخ شده قلمداد میگردد .
حتی در کشور های عضو اتحادیه اروپا نیز در حال حاضر روی بخش دامپروری روستایی و توسعه زیر ساخت های لبنیات سنتی فعالیت های گسترده ای در شرف وقوع است .
کشور فرانسه شاید بارزترین نمونه از کشور های عضو اتحادیه اروپا باشد که برای توسعه بخش لبنیات سنتی ، قوانین و بخشنامه های جدیدی تدوین کرده است به ویژه پس از پاندمی جهانی کرونا که آسیب های جدی به صنعت دامپروری این کشور وارد کرد .
نویسنده : امید قربانی
کارشناس و تحلیلگر اقتصاد کشاورزی و دامپروری
مدیر عامل شرکت توسعه دامپروری اندیشه مهر
مدیر گروه تخصصی صنعت دامپروری ایران
مقالات بیشتری از امید قربانی بخوانید :
شیتامورا الگویی برای وزارت جهاد کشاورزی ایران
آبجو شیر ژاپنی عجیب ترین نوشیدنی مبتنی بر شیر در جهان
دامدارانِ روستایی تولید کننده غذای سالم و پاک
معرفی شرکت توسعه دامپروری اندیشه مهر
پویش ملی نجات صنعت دامپروری ایران
لینک گروه تخصصی صنعت دام ایران در تلگرام
لینک پایگاه اطلاع رسانی توسعه روستایی ایران