افیون و افسون آن در استان لرستان
به قلم : علی احمدی زاده
نقدی بر نرمالیزاسیون کشت خشخاش و سودجویی سوداگران فرصت طلب
شهرستان چگنی یکی از محروم ترین و کم برخوردار ترین شهرستان های کشور و استان لرستان از مدت ها پیش بوده و اکنون نیز میباشد .
این توسعه نیافتگی در همه شئون ، بروز و ظهور یافته است و نیاز به واکاوی های پیچیده نیست . از نظر اشتغال ، سرانه درآمدی ، آموزش ، مسکن ، کشاورزی ، صنعت و … ، شهرستان چگنی جزو ضعیف ترین ها در این کشور است .
برای نمونه ، چگنی بالاترین درصد مددجو نسبت به جمعیت را در سطح استان دارد و سطح زیر کشت کشاورزی در این شهرستان بیش از ۱۸ هزار هکتار است که کمتر از ۲ هزار هکتار آن کشت آبی و مابقی به صورت دیم است . به عبارتی تنها ۱۲ درصد سطح زیر کشت در چگنی آبی است .
از آنجایی که منبع درآمدی بیشتر مردم این شهرستان ، کشاورزی معیشت محور است ، برای این کشاورزی به جای امید به عقلانیت برای برنامه ریزی در جهت کشاورزی اقتصاد محور، چشم امید مردمانش به آسمان است !
در چگنی میزان عملکرد و بهره وری زمین های زراعی هم پایین است و جزو آخرین شهرستان های استان لرستان در میزان بازدهی زمین های کشاورزی میباشد . برای مثال در کشت گندم به ازای هر هکتار زمین زراعی ۱.۳ تن گندم بدست می آید در حالیکه برای مثال در شهرستان کوهدشت این میزان ۱.۶ تن و در ازنا ۳.۱ تن است .
در سطح استان هم اوضاع رقت انگیز است . رتبه استان از نظر متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری ، در بین ۳۱ استان کشور ۲۴ میباشد و برای یک خانوار روستایی رتبه ۲۶ در سطح کشور می باشد .
با این وضعیت اقتصادی در سطح شهرستان و استان ، برخی از کشاورزان با توجه به حاشیه سود بالای کشت خشخاش و ضعف دولت ها در نظارت قانونی ، اقدام به کشت خشخاش کرده اند . اصولا کشت خشخاش در کشور هایی که از فقر مزمن رنج می برند رواج می یابد.
سابقه کشت خشخاش در ایران به دوران رژیم پهلوی برمیگردد که در سال ۱۳۴۷ شکل قانونی هم پیدا کرد اما بعد از انقلاب ممنوع شد تا اینکه مجددا در سال های اخیر در استان های زاگرس نشین رواج پیدا کرده است و گویا در سال ۹۶ هم کشت تریاک مراحل قانونی شدن را طی می کرده که به یکباره متوقف شده است .
درباره گسترگی کشت برای نمونه در سال ۹۷ اعلام شد که طبق تصاویر ماهواره ای تنها در یک شهر ۲۰۰ هکتار خشخاش کشت شده است . در این مزارع که علی الظاهر صاحبانش نامشخص هستند ، از قطعاتی به وسعت ۲۵۰ مترمربع یک کیلو گرم ماده مخدر به دست میآید .
تجارت مواد مخدر در کشور گردش مالی بالایی هم دارد و تقریبا معادل ۴۰ درصد بودجه کشور بوده است . در سال ۹۸ گردش مالی مواد مخدر در کشور ۱۶۷ هزار میلیارد تومان اعلام شده و این در حالی است که بودجه کشور در آن سال ۴۰۸ هزار میلیارد تومان بوده است .
با این گردش مالی بالا و درآمدی که از کشت خشخاش به دست می آید و همچنین زحمت کمی که نسبت به دیگر محصولات کشاورزی دارد و اغلب به صورت دیم کشت میشود ، هر کشاورز ظاهر بین و خود خواهی ممکن است متاثر از وسوسه شده و به سمت این کار برود .
اما این کار آتشی است که اگر چه ممکن است چند صباحی زندگی شخصی این افراد سوداگر را گرما بخشد اما به مرور زمان آتش این کار گسترده شده و به جان جامعه و حتی خانواده های خود این افراد نیز خواهد افتاد .
اسـب تازی بر نشــست و شاد تاخـت
خون بهای خویش را خلعت شناخت
